ویژه موبایل و دسکتاپ
آموزش برای کسی که هیچ چیزی از نصب برنامه‌ها نمی‌داند

آماده‌کردن پایتون برای هوش مصنوعی، خیلی ساده و قدم‌به‌قدم

در این آموزش هیچ مرحله‌ای را ناگهانی انجام نمی‌دهیم. اول می‌فهمیم هر ابزار چیست و چرا به آن نیاز داریم؛ بعد دقیقاً همان کاری را که باید انجام دهیم، قدم‌به‌قدم پیش می‌بریم.

قانون این جزوه

  • مرحله‌ها را به‌ترتیب انجام بده.
  • دستورها را خودت تایپ یا با دکمه «کپی» وارد کن.
  • بعد از هر مرحله، قسمت «نشانه درست انجام‌شدن» را بررسی کن.
  • اگر خطا دیدی، اول متن خطا را بخوان؛ دوباره‌کاری تصادفی نکن.

اول انتخاب کن با چه وسیله‌ای می‌خواهی کار کنی

برای هوش مصنوعی و ماشین‌لرنینگ، کامپیوتر انتخاب اصلی است. گوشی برای شروع، تمرین و پروژه‌های کوچک مناسب است.

کامپیوتر یا لپ‌تاپ

مناسب نصب کامل ابزارها، ساخت محیط مجازی و اجرای XGBoost.

از اینجا شروع کن

گوشی اندرویدی

مناسب یادگیری و تمرین. بعضی کتابخانه‌های سنگین ممکن است روی همه گوشی‌ها نصب نشوند.

از اینجا شروع کن
خیلی ساده: VS Code مثل دفتر نوشتن کد است، Python مثل موتور اجرای کد است و کتابخانه‌ها مثل ابزارهای آماده‌ای هستند که کارهای سخت را برای ما انجام می‌دهند.
۱

نصب VS Code؛ جایی که کد را می‌نویسیم

فعلاً فقط یک برنامه برای نوشتن کد نصب می‌کنیم.
VS Code چیست؟

یک برنامه شبیه دفتر کار است که فایل‌های کدنویسی را داخل آن می‌سازیم و ویرایش می‌کنیم.

چرا لازم است؟

چون نوشتن و پیدا‌کردن خطاهای کد در آن خیلی راحت‌تر از برنامه‌های معمولی مثل Notepad است.

حالا چه کار کن؟

  1. مرورگر Chrome یا هر مرورگر دیگری را باز کن.
  2. وارد سایت رسمی Visual Studio Code شو.
  3. روی دکمه دانلود برای Windows کلیک کن.فایلی با پسوند .exe دانلود می‌شود.
  4. فایل دانلودشده را باز کن.
  5. گزینه قبول قوانین را فعال کن و چند بار روی Next بزن.
  6. در صفحه‌ای که چند گزینه دارد، گزینه Add to PATH را فعال کن.این گزینه کمک می‌کند ویندوز بتواند VS Code را از داخل ترمینال پیدا کند.
  7. روی Install بزن و تا پایان نصب صبر کن.
  8. در پایان روی Finish بزن تا VS Code باز شود.
نشانه درست انجام‌شدن: یک پنجره با نام Visual Studio Code باز می‌شود. فعلاً خالی‌بودن آن طبیعی است.
۲

نصب Python؛ موتور اجرای کدها

VS Code به‌تنهایی نمی‌تواند کد Python را اجرا کند.
Python چیست؟

یک زبان برنامه‌نویسی است. ما دستورها را با این زبان می‌نویسیم.

چرا جدا نصب می‌شود؟

VS Code فقط محل نوشتن است؛ Python برنامه‌ای است که نوشته‌های ما را می‌خواند و اجرا می‌کند.

نصب مرحله‌به‌مرحله

  1. وارد صفحه رسمی دانلود Python شو.
  2. روی دکمه دانلود نسخه پایدار Python 3 کلیک کن.نسخه‌هایی که کنارشان Alpha یا Beta نوشته شده برای شروع مناسب نیستند.
  3. فایل دانلودشده را باز کن.
  4. قبل از هر کاری تیک Add Python to PATH یا Add python.exe to PATH را بزن.PATH یعنی ویندوز بداند Python در کدام پوشه نصب شده است.
  5. روی Install Now کلیک کن.
  6. پس از نمایش پیام موفقیت، پنجره را ببند.
  7. VS Code را ببند و دوباره باز کن تا نصب جدید را بشناسد.

بررسی کنیم Python نصب شده یا نه

  1. در VS Code از بالای صفحه روی Terminal و بعد New Terminal بزن.
  2. پایین صفحه یک قسمت تیره باز می‌شود. اسم آن Terminal است.
  3. دستور زیر را وارد کن و Enter بزن:
Terminal
python --version
نشانه درست انجام‌شدن: چیزی شبیه Python 3.x.x نمایش داده می‌شود. عدد دقیق نسخه ممکن است متفاوت باشد.
اگر جواب نداد: دستور py --version را امتحان کن. بخش رفع خطا در پایین جزوه هم کمکت می‌کند.
۳

وصل‌کردن Python به VS Code

یک افزونه نصب می‌کنیم تا VS Code زبان Python را بهتر بشناسد.
افزونه چیست؟

یک قابلیت اضافه است؛ مثل نصب یک ابزار جدید روی برنامه اصلی.

افزونه Python چه می‌کند؟

اجرای کد، رنگی‌کردن دستورات و نشان‌دادن بعضی خطاها را آسان‌تر می‌کند.

  1. در نوار سمت چپ VS Code روی آیکن چهارم که شبیه چند مربع است کلیک کن.نام این بخش Extensions است.
  2. در کادر جست‌وجو بنویس Python.
  3. افزونه‌ای را انتخاب کن که نامش Python و سازنده‌اش Microsoft است.
  4. روی Install بزن.
  5. دوباره جست‌وجو کن و افزونه Jupyter از Microsoft را هم نصب کن.این افزونه را کمی بعد استفاده می‌کنیم.
نشانه درست انجام‌شدن: کنار نام افزونه به‌جای Install، گزینه‌هایی مثل Disable یا Uninstall دیده می‌شود.
۴

ساخت پوشه پروژه و اجرای اولین برنامه

حالا مطمئن می‌شویم VS Code و Python واقعاً با هم کار می‌کنند.
پروژه چیست؟ یک پوشه است که تمام فایل‌های مربوط به یک کار را داخل آن نگه می‌داریم.
  1. در یکی از درایوهای کامپیوتر یک پوشه با نام AI-Course بساز.
  2. داخل آن پوشه دیگری با نام first-project بساز.
  3. در VS Code از منوی File گزینه Open Folder را بزن.
  4. پوشه first-project را انتخاب کن.
  5. در سمت چپ روی آیکن ساخت فایل جدید بزن.
  6. نام فایل را دقیقاً main.py بگذار.پسوند .py یعنی این فایل کد Python دارد.
  7. کد زیر را داخل فایل بنویس یا کپی کن:
main.py
name = input("نامت را وارد کن: ")
print("سلام", name)
print("پایتون آماده است!")
  1. کلیدهای Ctrl + S را بزن تا فایل ذخیره شود.
  2. از منوی Terminal یک ترمینال جدید باز کن.
  3. دستور زیر را وارد کن:
Terminal
python main.py
نشانه درست انجام‌شدن: برنامه نامت را می‌پرسد و بعد پیام «پایتون آماده است!» را نشان می‌دهد.
۵

نصب Jupyter؛ اجرای کد به‌صورت تکه‌تکه

برای آموزش هوش مصنوعی، Notebookها بسیار پرکاربرد هستند.
Jupyter چیست؟

محیطی است که کد را در چند کادر کوچک به نام «سلول» می‌نویسیم و هر سلول را جدا اجرا می‌کنیم.

چرا مفید است؟

می‌توانیم توضیح، کد، جدول و نمودار را کنار هم داشته باشیم و مرحله‌به‌مرحله نتیجه را ببینیم.

اول معنی pip را بدان

pip چیست؟ یک ابزار نصب است. هر وقت به قابلیت آماده‌ای نیاز داریم، با pip کتابخانه آن را دانلود و نصب می‌کنیم.
  1. Terminal را در VS Code باز کن.
  2. دستور اول را وارد کن تا ابزار نصب به‌روز شود:
Terminal
python -m pip install --upgrade pip
  1. حالا Jupyter و موتور اجرای آن را نصب کن:
Terminal
python -m pip install jupyter ipykernel

ساخت اولین Notebook

  1. یک فایل جدید با نام lesson1.ipynb بساز.
  2. فایل را باز کن. بالای صفحه گزینه Select Kernel را می‌بینی.
  3. روی آن بزن و Python نصب‌شده را انتخاب کن.Kernel یعنی همان Python که سلول‌های Notebook را اجرا می‌کند.
  4. داخل اولین سلول بنویس:
Notebook
print("ژوپیتر آماده است!")
  1. روی دکمه مثلث کنار سلول بزن یا Shift + Enter را فشار بده.
نشانه درست انجام‌شدن: پایین سلول عبارت «ژوپیتر آماده است!» دیده می‌شود.
۶

نصب کتابخانه‌های لازم برای ماشین‌لرنینگ

ابزارهای آماده‌ای نصب می‌کنیم که محاسبه، جدول، نمودار و مدل‌سازی را انجام می‌دهند.
کتابخانه چیست؟ مجموعه‌ای از کدهای آماده است. مثلاً به‌جای اینکه خودمان از صفر ابزار خواندن فایل CSV را بسازیم، از Pandas استفاده می‌کنیم.
نامبه زبان ساده چه کاری می‌کند؟
NumPyمحاسبات عددی و کار با آرایه‌ها
Pandasکار با جدول‌ها و فایل CSV
Matplotlibکشیدن نمودار
Seabornساخت نمودارهای آماری زیباتر
Scikit-learnساخت و آزمایش مدل‌های ماشین‌لرنینگ

نصب همه کتابخانه‌های پایه

  1. Terminal را باز کن و این دستور را وارد کن. دانلود ممکن است چند دقیقه طول بکشد.
Terminal
python -m pip install numpy pandas matplotlib seaborn scikit-learn

بررسی نصب

Terminal
python -c "import numpy, pandas, matplotlib, seaborn, sklearn; print('همه کتابخانه‌ها نصب شدند')"
نشانه درست انجام‌شدن: پیام «همه کتابخانه‌ها نصب شدند» نمایش داده می‌شود و خط قرمز نمی‌بینی.
۷

ساخت محیط مجازی؛ یک جعبه جدا برای هر پروژه

این بخش مهم است، ولی با یک مثال ساده آن را می‌فهمیم.
محیط مجازی چیست؟

مثل یک جعبه جدا برای هر پروژه است. کتابخانه‌های پروژه داخل همان جعبه نصب می‌شوند.

چرا لازم است؟

تا پروژه‌ها مزاحم هم نشوند. مثلاً یک پروژه می‌تواند نسخه قدیمی یک کتابخانه و پروژه دیگر نسخه جدید را داشته باشد.

نکته: دستورات این بخش را داخل پوشه همان پروژه اجرا کن. برای هر پروژه جدید، یک محیط مجازی جدید می‌سازیم.

ساخت محیط

  1. پوشه پروژه first-project باید در VS Code باز باشد.
  2. Terminal جدید باز کن.
  3. دستور زیر را اجرا کن:
Terminal
python -m venv .venv

چند لحظه بعد پوشه‌ای به نام .venv ساخته می‌شود.

فعال‌کردن محیط

اگر Terminal تو PowerShell است، این دستور را بزن:

PowerShell
.\.venv\Scripts\Activate.ps1

اگر Command Prompt یا CMD است:

CMD
.venv\Scripts\activate.bat
نشانه درست انجام‌شدن: ابتدای خط Terminal عبارت (.venv) دیده می‌شود.

کتابخانه‌ها را داخل این محیط نصب کن

Terminal
python -m pip install numpy pandas matplotlib seaborn scikit-learn jupyter ipykernel

انتخاب محیط در VS Code

  1. کلیدهای Ctrl + Shift + P را بزن.
  2. بنویس Python: Select Interpreter.
  3. گزینه‌ای را انتخاب کن که داخل مسیرش .venv نوشته شده است.
  4. در Notebook هم Select Kernel را بزن و همین .venv را انتخاب کن.

خروج از محیط

Terminal
deactivate
۸

نصب XGBoost

یک کتابخانه معروف برای مدل‌های درختی و مسائل ماشین‌لرنینگ است.
XGBoost چیست؟

یک ابزار آماده برای ساخت مدل‌های قوی دسته‌بندی و پیش‌بینی است.

الان چه کاری می‌کنیم؟

فقط نصب و یک آزمایش کوتاه؛ آموزش خود الگوریتم مربوط به فصل‌های بعد است.

  1. مطمئن شو محیط .venv فعال است و ابتدای Terminal آن را می‌بینی.
  2. دستور زیر را اجرا کن:
Terminal
python -m pip install xgboost

تست نصب

Terminal
python -c "import xgboost; print('XGBoost:', xgboost.__version__)"
نشانه درست انجام‌شدن: نام XGBoost و شماره نسخه آن نمایش داده می‌شود.
نسخه سبک‌تر: اگر فقط CPU داری و حجم کمتر می‌خواهی، مستندات رسمی XGBoost بسته xgboost-cpu را هم معرفی می‌کند. برای آموزش معمولی همان xgboost کافی است.
۹

آزمایش نهایی کامپیوتر

با یک کد کوتاه مطمئن می‌شویم همه‌چیز آماده است.
  1. یک فایل جدید با نام final_test.py بساز.
  2. کد زیر را داخل آن قرار بده.
  3. فایل را ذخیره کن.
  4. در Terminal که محیط .venv فعال است، دستور python final_test.py را اجرا کن.
final_test.py
import numpy as np
import pandas as pd
import sklearn
import xgboost

print("NumPy:", np.__version__)
print("Pandas:", pd.__version__)
print("Scikit-learn:", sklearn.__version__)
print("XGBoost:", xgboost.__version__)
print("محیط هوش مصنوعی آماده است!")
نشانه درست انجام‌شدن: شماره نسخه چهار کتابخانه و پیام آخر را می‌بینی.
!

خطاهای رایج کامپیوتر؛ خیلی ساده

فقط خطایی را بخوان که شبیه مشکل خودت است.
دستور python شناخته نمی‌شود

اول VS Code را ببند و دوباره باز کن. بعد py --version را امتحان کن. اگر هیچ‌کدام کار نکرد، Python را دوباره نصب کن و این بار تیک Add Python to PATH را بزن.

خطای No module named ...

یعنی کتابخانه موردنظر در Python فعلی نصب نیست یا محیط اشتباه انتخاب شده است. ابتدا (.venv) را در Terminal بررسی کن، بعد کتابخانه را با python -m pip install نام-کتابخانه نصب کن.

محیط مجازی فعال نمی‌شود و درباره اجرای اسکریپت خطا می‌دهد

در PowerShell این دستور را یک‌بار اجرا کن:

PowerShell
Set-ExecutionPolicy -Scope CurrentUser RemoteSigned

سپس Terminal را ببند، دوباره باز کن و فعال‌سازی را تکرار کن.

Notebook کتابخانه را پیدا نمی‌کند

بالای Notebook روی Select Kernel بزن و محیطی را انتخاب کن که نام یا مسیرش .venv دارد.

نصب کتابخانه وسط کار قطع می‌شود

اتصال اینترنت را بررسی کن، Terminal را نبند و دستور را دوباره اجرا کن. اگر باز هم قطع شد، هر کتابخانه را جداگانه نصب کن.

۱۰

نصب Pydroid 3 روی گوشی اندرویدی

Pydroid 3 هم محل نوشتن کد است و هم Python را داخل خودش دارد.
Pydroid 3 چیست؟

یک برنامه اندرویدی برای نوشتن و اجرای کد Python است.

فرقش با کامپیوتر چیست؟

روی گوشی، VS Code و Python را جدا نصب نمی‌کنیم؛ Pydroid بیشتر ابزارهای اصلی را یکجا دارد.

مهم: این مسیر برای Android است. برای پروژه‌های سنگین هوش مصنوعی، کامپیوتر یا محیط ابری بهتر است.
  1. Google Play Store را باز کن.
  2. جست‌وجو کن: Pydroid 3 - IDE for Python 3.
  3. برنامه‌ای را نصب کن که شناسه آن ru.iiec.pydroid3 است.
  4. بعد از نصب، برنامه را باز کن.
  5. اگر صفحه معرفی نشان داده شد، آن را رد یا تمام کن تا به صفحه نوشتن کد برسی.
نشانه درست انجام‌شدن: صفحه‌ای می‌بینی که می‌توان داخل آن کد نوشت و بالای آن دکمه مثلثی اجرا وجود دارد.
۱۱

نوشتن و اجرای اولین کد در گوشی

قبل از نصب کتابخانه‌ها، مطمئن می‌شویم خود Python کار می‌کند.
  1. در صفحه ویرایشگر، نوشته‌های قبلی را پاک کن.
  2. کد زیر را بنویس یا کپی کن:
Pydroid Editor
name = input("نامت را بنویس: ")
print("سلام", name)
print("Pydroid آماده است!")
  1. روی دکمه مثلثی ▶ بزن.
  2. در صفحه سیاه پایین، نامت را بنویس و Enter بزن.
  3. برای ذخیره فایل، منوی سه‌خط یا File را باز کن و Save را بزن.
  4. نام فایل را main.py بگذار.
نشانه درست انجام‌شدن: نامت و پیام «Pydroid آماده است!» نمایش داده می‌شود.
۱۲

نصب کتابخانه‌ها در گوشی

از بخش Pip داخل خود Pydroid استفاده می‌کنیم.
Pip در گوشی چیست؟ همان فروشگاه کتابخانه‌های Python است. نام کتابخانه را می‌نویسی و برنامه آن را نصب می‌کند.

نصب افزونه مخزن

کتابخانه‌هایی مثل NumPy و Scikit-learn بخش‌های سنگین دارند. افزونه Pydroid Repository Plugin نسخه‌های آماده آن‌ها را در اختیار برنامه قرار می‌دهد.

  1. در Google Play جست‌وجو کن: Pydroid repository plugin.
  2. افزونه‌ای را نصب کن که شناسه‌اش ru.iiec.pydroid3.quickinstallrepo است.
  3. نیازی نیست خود افزونه را باز کنی؛ فقط به Pydroid برگرد.

نصب کتابخانه‌ها

  1. منوی Pydroid را باز کن.
  2. روی Pip بزن.
  3. در کادر جست‌وجو بنویس numpy و روی Install بزن.
  4. همین کار را برای pandas، matplotlib و scikit-learn تکرار کن.
  5. هر بار صبر کن نصب یک کتابخانه کامل شود و بعد سراغ بعدی برو.
راه دوم: می‌توانی از Terminal داخلی Pydroid هم استفاده کنی و این دستور را وارد کنی:
Pydroid Terminal
python -m pip install numpy pandas matplotlib scikit-learn

آزمایش کتابخانه‌ها

library_test.py
import numpy
import pandas
import matplotlib
import sklearn

print("کتابخانه‌های گوشی آماده هستند!")
نشانه درست انجام‌شدن: پیام آخر نمایش داده می‌شود و خطای قرمز نمی‌بینی.
۱۳

استفاده از Jupyter در گوشی

این بخش اختیاری است؛ فایل معمولی Python برای شروع کافی است.
برای گوشی ضعیف: این مرحله را رد کن. Jupyter حافظه و باتری بیشتری مصرف می‌کند.
  1. در Pydroid وارد بخش Pip شو.
  2. نام jupyter را جست‌وجو و نصب کن.
  3. اگر نصب از رابط برنامه انجام نشد، Terminal را باز کن و دستور زیر را اجرا کن:
Pydroid Terminal
python -m pip install jupyter
  1. بعد از نصب، در Terminal بنویس:
Pydroid Terminal
jupyter notebook --ip=127.0.0.1 --port=8888 --no-browser
  1. چند خط متن و یک آدرس نمایش داده می‌شود.
  2. آدرسی را که با http://127.0.0.1:8888 شروع می‌شود کامل کپی کن.
  3. Chrome را باز کن و آدرس را در نوار بالای مرورگر قرار بده.
  4. برای توقف Jupyter به Terminal برگرد و Ctrl + C را بزن.
نشانه درست انجام‌شدن: صفحه Jupyter در مرورگر همان گوشی باز می‌شود.
۱۴

پروژه‌ها و کتابخانه‌ها را در گوشی مرتب نگه دار

برای مبتدی‌ها روش ساده‌تر از محیط مجازی را انتخاب می‌کنیم.
چرا این بخش با کامپیوتر فرق دارد؟ در Pydroid، دکمه Run همیشه مثل Terminal کامپیوتر با محیط مجازی کار نمی‌کند. پس برای شروع لازم نیست خودت را درگیر venv کنی.

روش ساده پیشنهادی

  1. برای هر پروژه یک پوشه جدا بساز؛ مثلاً project-1.
  2. فایل‌های Python و CSV همان پروژه را داخل همان پوشه نگه دار.
  3. یک فایل متنی با نام requirements.txt بساز.
  4. نام کتابخانه‌های لازم را خط‌به‌خط داخل آن بنویس:
requirements.txt
numpy
pandas
matplotlib
scikit-learn

این فایل فقط یادآوری می‌کند پروژه به چه کتابخانه‌هایی نیاز دارد. در گوشی، کتابخانه‌ها معمولاً داخل محیط خود Pydroid نصب می‌شوند.

برای افراد پیشرفته‌تر: ساخت venv در Terminal ممکن است، اما برای دانشجوی مبتدی و دکمه Run برنامه همیشه ساده و قابل‌اعتماد نیست؛ به همین دلیل در مسیر اصلی از آن استفاده نمی‌کنیم.
۱۵

XGBoost روی گوشی

ممکن است نصب شود؛ اما روی همه گوشی‌ها تضمین‌شده نیست.
چرا ممکن است نصب نشود؟ XGBoost فقط کد ساده Python نیست و بخش‌های ساخته‌شده برای پردازنده و سیستم‌عامل دارد. ممکن است نسخه مناسب Android و گوشی تو موجود نباشد.

اول امتحان کن

  1. مطمئن شو Pydroid Repository Plugin نصب است.
  2. Terminal را باز کن.
  3. دستور زیر را اجرا کن:
Pydroid Terminal
python -m pip install xgboost

بررسی نصب

Pydroid Terminal
python -c "import xgboost; print(xgboost.__version__)"
اگر شماره نسخه دیدی: XGBoost روی گوشی تو نصب شده است.
اگر خطا دیدی: مشکل از تو نیست. روی بعضی گوشی‌ها بسته سازگار وجود ندارد. از Google Colab در مرورگر گوشی یا از کامپیوتر استفاده کن و فایل‌های ناشناس APK یا Wheel دانلود نکن.

جایگزین ساده داخل گوشی

برای تمرین مدل‌های شبیه Boosting می‌توانی از مدل آماده داخل Scikit-learn استفاده کنی:

boosting_test.py
from sklearn.datasets import load_iris
from sklearn.ensemble import HistGradientBoostingClassifier

X, y = load_iris(return_X_y=True)
model = HistGradientBoostingClassifier()
model.fit(X, y)

print("مدل با موفقیت آموزش دید!")
۱۶

آزمایش نهایی ماشین‌لرنینگ در گوشی

یک مدل کوچک می‌سازیم تا از سالم‌بودن محیط مطمئن شویم.
این کد چه می‌کند؟ یک دیتاست کوچک آماده را باز می‌کند، یک مدل ساده می‌سازد، مدل را آموزش می‌دهد و دقت آن را چاپ می‌کند.
  1. یک فایل جدید با نام mobile_ml_test.py بساز.
  2. کد زیر را داخل آن قرار بده.
  3. روی دکمه Run بزن.
mobile_ml_test.py
from sklearn.datasets import load_iris
from sklearn.model_selection import train_test_split
from sklearn.linear_model import LogisticRegression
from sklearn.metrics import accuracy_score

X, y = load_iris(return_X_y=True)

X_train, X_test, y_train, y_test = train_test_split(
    X,
    y,
    test_size=0.2,
    random_state=42
)

model = LogisticRegression(max_iter=300)
model.fit(X_train, y_train)
prediction = model.predict(X_test)

print("دقت مدل:", accuracy_score(y_test, prediction))
print("محیط ماشین‌لرنینگ گوشی آماده است!")
نشانه درست انجام‌شدن: یک عدد برای دقت مدل و پیام آماده‌بودن محیط نمایش داده می‌شود.
!

خطاهای رایج گوشی

متن خطا را با عنوان‌های زیر مقایسه کن.
No module named ...

کتابخانه نصب نشده است. وارد بخش Pip شو، نام همان کتابخانه را جست‌وجو و نصب کن. توجه کن نام نصب Scikit-learn است، ولی در کد آن را با sklearn وارد می‌کنیم.

No matching distribution found

نسخه آماده‌ای برای گوشی یا نسخه Python تو پیدا نشده است. Repository Plugin را نصب کن. اگر باز هم خطا ماند، از کامپیوتر یا Google Colab استفاده کن.

Failed building wheel

گوشی تلاش کرده کتابخانه را از صفر بسازد و موفق نشده است. برای کتابخانه‌های علمی از Repository Plugin استفاده کن و فایل ناشناس از اینترنت نصب نکن.

برنامه موقع نصب بسته بسته می‌شود

فضای خالی ایجاد کن، برنامه‌های دیگر را ببند، گوشی را یک‌بار خاموش و روشن کن و کتابخانه‌ها را یکی‌یکی نصب کن.

نمودار باز نمی‌شود

مطمئن شو در انتهای کد plt.show() نوشته‌ای. سپس یک نمودار کوچک‌تر امتحان کن.

Jupyter در مرورگر باز نمی‌شود

Terminal نباید بسته شده باشد. آدرس را کامل، همراه بخش Token، در همان گوشی باز کن. اگر پورت 8888 خطا داد از 8890 استفاده کن.

ML

بعد از نصب ابزارها، ماشین‌لرنینگ را از کجا شروع کنیم؟

اول کتابخانه‌های لازم را مشخص می‌کنیم؛ بعد الگوریتم‌ها را به ترتیب یاد می‌گیریم و در پایان پروژه می‌سازیم.
ماشین‌لرنینگ خیلی ساده یعنی چه؟ به‌جای اینکه تمام جواب‌ها را با قانون‌های دستی به برنامه بدهیم، نمونه‌های داده را به مدل می‌دهیم تا الگو را یاد بگیرد و برای داده جدید پیش‌بینی کند.

برای شروع فقط چه کتابخانه‌هایی لازم است؟

لازم نیست در ابتدای کار ده‌ها کتابخانه نصب کنی. برای بیشتر تمرین‌های مقدماتی همین بسته‌ها کافی هستند:

لازم برای شروع

  • NumPy — کار با عددها و آرایه‌ها
  • Pandas — خواندن و مرتب‌کردن داده‌ها
  • Matplotlib — رسم نمودار
  • Scikit-learn — الگوریتم‌ها، آماده‌سازی داده و ارزیابی مدل
  • Jupyter + ipykernel — اجرای مرحله‌ای تمرین‌ها

مفید، ولی اجباری نیست

  • Seaborn — نمودارهای آماری زیباتر
  • XGBoost — الگوریتم پیشرفته درختی
  • OpenPyXL — خواندن و نوشتن فایل Excel

برای مراحل بعدی

  • TensorFlow / PyTorch — یادگیری عمیق
  • OpenCV — پردازش تصویر
  • NLTK / spaCy — پردازش متن

دستور نصب بسته‌های اصلی در کامپیوتر

Terminal
python -m pip install numpy pandas matplotlib scikit-learn jupyter ipykernel

بسته‌های پیشنهادی اضافه

Terminal
python -m pip install seaborn xgboost openpyxl
برای گوشی: بسته‌های اصلی را در بخش Pip برنامه Pydroid 3 یکی‌یکی نصب کن. نصب XGBoost روی همه گوشی‌ها ممکن نیست؛ در این حالت از Scikit-learn یا محیط ابری استفاده کن.

ترتیب پیشنهادی یادگیری ماشین‌لرنینگ

این مسیر از برنامه آموزشی داخل تصویر گرفته شده و کمی ساده‌تر و منطقی‌تر دسته‌بندی شده است. هر مرحله را یاد بگیر، یک تمرین انجام بده و بعد سراغ مرحله بعد برو.

پایه و داده یادگیری نظارت‌شده یادگیری بدون‌نظارت کاهش ویژگی‌ها
۱

آشنایی با ماشین‌لرنینگ

مدل، داده، ویژگی، جواب درست، آموزش و پیش‌بینی را با مثال‌های ساده بشناس.

شروع مسیر
۲

NumPy

آرایه، شکل داده، انتخاب خانه‌ها و محاسبات عددی را یاد بگیر.

پایه داده
۳

Pandas

فایل CSV را بخوان، سطر و ستون را بررسی و داده خراب را تمیز کن.

آماده‌سازی داده
۴

Matplotlib

نمودار خطی، میله‌ای، پراکندگی و هیستوگرام رسم کن.

دیدن داده
۵

Seaborn

رابطه ستون‌ها، توزیع داده و همبستگی را راحت‌تر ببین.

تحلیل تصویری
تمرین اول: تحلیل یک فایل CSV و رسم چند نمودار
۶

رگرسیون خطی

برای پیش‌بینی یک عدد؛ مثل قیمت خانه یا نمره دانشجو.

پیش‌بینی عدد
۷

رگرسیون لجستیک

برای دسته‌بندی؛ مثل قبول یا رد، سالم یا بیمار.

دسته‌بندی
پروژه: پیش‌بینی قیمت و یک مسئله دسته‌بندی دوحالته
۸

KNN

جواب را با نگاه‌کردن به نزدیک‌ترین نمونه‌ها پیدا می‌کند.

همسایه‌ها
۹

درخت تصمیم

با چند سؤال پشت‌سرهم به یک تصمیم نهایی می‌رسد.

قانون‌های شاخه‌ای
۱۰

جنگل تصادفی

چند درخت تصمیم را ترکیب می‌کند تا نتیجه مطمئن‌تری بدهد.

چند درخت
پروژه: مقایسه KNN، درخت تصمیم و جنگل تصادفی روی یک داده
۱۱

SVM

مرزی پیدا می‌کند که دسته‌های داده را بهتر از هم جدا کند.

مرز تصمیم
۱۲

XGBoost

درخت‌ها را مرحله‌به‌مرحله می‌سازد و خطای مدل قبلی را کمتر می‌کند.

Boosting
پروژه: مقایسه SVM و XGBoost و بررسی دقت آن‌ها
۱۳

K-Means

داده‌های بدون جواب آماده را بر اساس شباهت در چند گروه قرار می‌دهد.

خوشه‌بندی
۱۴

PCA

تعداد ستون‌های داده را کمتر می‌کند و بخش مهم اطلاعات را نگه می‌دارد.

کاهش بُعد
پروژه پایانی: خوشه‌بندی داده و نمایش آن پس از کاهش بُعد با PCA
ترتیب مهم است: قبل از الگوریتم‌ها باید NumPy، Pandas، نمودار و مفهوم تقسیم داده را بلد باشی. فقط حفظ‌کردن نام مدل‌ها باعث یادگیری ماشین‌لرنینگ نمی‌شود.

روند انجام هر پروژه ماشین‌لرنینگ

تقریباً هر پروژه ماشین‌لرنینگ، چه ساده و چه حرفه‌ای، از همین مسیر عبور می‌کند:

مشکل را مشخص کنمی‌خواهی چه چیزی را پیش‌بینی یا دسته‌بندی کنی؟
داده را وارد کنفایل CSV، Excel، دیتابیس یا داده آماده را بخوان.
داده را بررسی کنستون‌ها، مقدارهای خالی، داده تکراری و نمودارها را ببین.
X و y را جدا کنX اطلاعات ورودی است و y جوابی است که مدل باید یاد بگیرد.
داده را تقسیم کنبخشی برای آموزش و بخشی برای امتحان نهایی مدل نگه دار.
داده را آماده کنمتن‌ها را عددی، مقدارها را مرتب و در صورت نیاز Scale کن.
مدل را انتخاب کنبر اساس نوع مسئله یک الگوریتم مناسب انتخاب کن.
مدل را آموزش بدهبا دستور fit مدل الگوی داده آموزشی را یاد می‌گیرد.
مدل را ارزیابی کندقت، خطا یا معیار مناسب را روی داده آزمون بسنج.
پیش‌بینی و ذخیره کنبرای داده جدید جواب بگیر و مدل نهایی را ذخیره کن.

شکل بسیار ساده کد یک پروژه

ml_example.py
import pandas as pd
from sklearn.model_selection import train_test_split
from sklearn.ensemble import RandomForestClassifier
from sklearn.metrics import accuracy_score

data = pd.read_csv("data.csv")

X = data.drop(columns=["target"])
y = data["target"]

X_train, X_test, y_train, y_test = train_test_split(
    X,
    y,
    test_size=0.2,
    random_state=42
)

model = RandomForestClassifier(random_state=42)
model.fit(X_train, y_train)
prediction = model.predict(X_test)

print("دقت مدل:", accuracy_score(y_test, prediction))
نکته اصلی: نام الگوریتم ممکن است عوض شود، ولی ترتیب کلی ورود داده، آماده‌سازی، آموزش، ارزیابی و پیش‌بینی تقریباً همیشه ثابت می‌ماند.

چک‌لیست نهایی

هر موردی که درست انجام شده را برای خودت علامت بزن.

کامپیوتر

VS Code نصب و باز می‌شود
دستور python --version جواب می‌دهد
افزونه Python از Microsoft نصب است
فایل main.py اجرا می‌شود
Notebook اجرا می‌شود
محیط .venv فعال می‌شود
کتابخانه‌های پایه نصب هستند
XGBoost نسخه خود را نشان می‌دهد

گوشی

Pydroid 3 رسمی نصب است
اولین فایل Python اجرا می‌شود
Repository Plugin نصب است
کتابخانه‌های پایه import می‌شوند
مدل آزمایشی دقت را چاپ می‌کند
می‌دانم XGBoost ممکن است روی بعضی گوشی‌ها نصب نشود
واژه

معنی خیلی ساده اصطلاح‌ها

این جدول را هر وقت کلمه‌ای یادت رفت دوباره نگاه کن.
کلمهمعنی ساده
VS Codeبرنامه‌ای برای نوشتن و مدیریت کد
Pythonزبان برنامه‌نویسی و موتور اجرای کدهای Python
Terminalقسمتی که دستورهای متنی را داخل آن وارد می‌کنیم
pipابزار نصب کتابخانه‌های Python
Libraryکد و ابزار آماده برای انجام یک کار
Jupyter Notebookفایلی که کد را سلول‌به‌سلول اجرا می‌کند
KernelPython انتخاب‌شده برای اجرای سلول‌های Notebook
PATHراهنمایی برای ویندوز تا محل برنامه‌های نصب‌شده را پیدا کند
Virtual Environmentفضای جدا برای کتابخانه‌های یک پروژه
Importواردکردن یک کتابخانه به داخل کد
Datasetمجموعه داده‌ای که مدل با آن تمرین یا آزمایش می‌شود
منابع رسمی: دانلودها و روش‌های اصلی این جزوه با راهنمای رسمی VS Code، Python، Jupyter، XGBoost و صفحه رسمی Pydroid 3 در Google Play هماهنگ شده‌اند.